04/06/2021
Wprowadzenie
Zadatek to suma pieniędzy wręczana przy zawarciu umowy w celu zapewnienia jej wykonania. W przypadku nieruchomości, zadatek jest często stosowany jako zabezpieczenie transakcji. W artykule omówimy, jak prawidłowo zaksięgować zadatek w księgach rachunkowych, jakie są konsekwencje niewykonania umowy oraz jak rozliczyć VAT.

Co to jest zadatek?
Zadatek to świadczenie pieniężne lub rzeczowe, które ma na celu zabezpieczenie wykonania umowy. Zgodnie z Kodeksem cywilnym, w przypadku niewykonania umowy przez jedną ze stron, druga strona może zachować zadatek lub żądać jego zwrotu w podwójnej wysokości.

Jak zaksięgować zadatek w księgach rachunkowych?
Wpłatę zadatku ujmuje się w księgach rachunkowych następującym zapisem:
- Wn konto 24 "Pozostałe rozrachunki"
- Ma konto 10 "Kasa" lub 13-0 "Rachunek bieżący"
Przykład księgowania zadatku
Spółka wpłaca zadatek w wysokości 15.000 zł na zakup działki budowlanej:
| Opis operacji | Kwota | Konto Wn | Konto Ma |
|---|---|---|---|
| WB - wpłata zadatku | 15.000 zł | 24 | 13-0 |
Rozliczenie VAT przy zadatku
Jeśli zadatek jest wpłacany na poczet przyszłej transakcji, która podlega opodatkowaniu VAT, należy wystawić fakturę dokumentującą otrzymanie zadatku. VAT oblicza się metodą "w stu".
Przykład rozliczenia VAT
Jednostka otrzymuje zadatek w wysokości 400.000 zł na poczet sprzedaży nieruchomości:
| Opis operacji | Kwota | Konto Wn | Konto Ma |
|---|---|---|---|
| WB - wpływ zadatku | 400.000 zł | 13-0 | 24-9 |
| Faktura za zadatek | 400.000 zł | 24-9 | 84 |
| VAT należny | 74.796,75 zł | 84 | 22-2 |
Różnice między zadatkiem a zaliczką
Zadatek i zaliczka często są mylone, ale mają różne konsekwencje prawne:
| Sytuacja | Zadatek | Zaliczka |
|---|---|---|
| Niewykonanie umowy z winy klienta | Przepada na rzecz sprzedającego | Zostaje zwrócona klientowi |
| Niewykonanie umowy z winy sprzedającego | Zwrot w podwójnej wysokości | Zwrot w tej samej wysokości |
| Rozwiązanie umowy przez obie strony | Zwrot w tej samej wysokości | Zwrot w tej samej wysokości |
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Czy zadatek jest przychodem?
Nie, zadatek nie jest przychodem aż do momentu wykonania umowy. Dopiero wtedy kwota zadatku jest zaliczana na poczet przychodów.

Jak rozliczyć zadatek, jeśli umowa nie dojdzie do skutku?
Jeśli umowa nie zostanie wykonana z winy sprzedającego, nabywca może żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości. Jeśli z winy nabywcy, zadatek przepada na rzecz sprzedającego.

Czy zawsze trzeba wystawiać fakturę za zadatek?
Nie, jeśli sprzedaż nieruchomości jest zwolniona z VAT, faktura nie jest wymagana, chyba że nabywca wystąpi z takim żądaniem.
Zainteresował Cię artykuł Jak prawidłowo zaksięgować zadatek w księgach rachunkowych?? Zajrzyj też do kategorii Nieruchomości, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
