Jak obliczyć zachowek od nieruchomości?

Jak obliczyć zachowek od nieruchomości?

18/01/2026

★★★★★Rating: 4.77 (8623 votes)

Jak obliczyć zachowek od nieruchomości?

Zachowek to instytucja prawa spadkowego, która chroni najbliższych krewnych spadkodawcy na wypadek, gdyby zostali pominięci w testamencie lub gdy spadkodawca rozporządził znaczną częścią swojego majątku za życia. W artykule wyjaśniamy, jak obliczyć zachowek od nieruchomości, komu przysługuje i jakie są zasady jego wyliczania.

Komu przysługuje zachowek?

Prawo do zachowku przysługuje:

  • zstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom),
  • małżonkowi spadkodawcy,
  • rodzicom spadkodawcy, o ile byliby oni powołani do spadku z ustawy.

Jak obliczyć zachowek?

Aby obliczyć zachowek, należy ustalić tzw. substrat zachowku, czyli:

  1. Wyliczyć czystą wartość spadku (wartość spadku pomniejszona o długi spadkowe).
  2. Doliczyć darowizny i zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.

Następnie substrat zachowku mnożymy przez udział spadkowy oraz ułamek 1/2 (dla osób dorosłych) lub 2/3 (dla małoletnich lub trwale niezdolnych do pracy).

Ile wynosi zachowek od 300 tys. zł?
Zachowek dla pełnoletniego zstępnego - wartość udziału spadkowego 1/3 z 900 000 = 300 000, zachowek wynosi 1/2, zatem 150 000 zł. Zachowek dla zstępnego niepełnoletniego w chwili śmierci spadkodawcy – wartość udziału spadkowego 1/3 z 900 000 = 300 000, zachowek wynosi 2/3, zatem 200 000 zł.

Wzór na zachowek:

zachowek = 1/2 * udział spadkowy * substrat zachowku

Przykłady obliczeń

Przykład 1:

Wartość spadku: 200.000 zł, długi spadkowe: 50.000 zł, brak darowizn. Spadkobiercy: małżonek i dorosła córka (udział spadkowy 1/2).

Zachowek = 1/2 * 1/2 * 150.000 zł = 37.500 zł

Przykład 2:

Wartość spadku: 300.000 zł, darowizna na rzecz córki (wartość aktualna: 100.000 zł). Spadkobiercy: małżonek i córka (udział spadkowy 1/2).

Jak ustala się wartość zachowku?
Obliczenie zachowku nie jest skomplikowanym działaniem matematycznym. Należy ustalić tzw. substrat zachowku, czyli wyliczyć czystą wartość spadku i powiększyć ją o ewentualne darowizny i zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę. Czysta wartość spadku to nic innego jak wartość spadku pomniejszona o długi spadkowe.2 sie 2023

Substrat zachowku = 300.000 zł + 100.000 zł = 400.000 zł

Zachowek = 1/2 * 1/2 * 400.000 zł = 100.000 zł

Jakie darowizny nie są doliczane do zachowku?

Nie dolicza się:

  • drobnych darowizn (np. prezenty świąteczne),
  • darowizn dokonanych przed więcej niż 10 laty (chyba że na rzecz spadkobierców),
  • darowizn przed ślubem (w przypadku zachowku małżonka).

Jak wycenia się wartość darowizny?

Wartość darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, ale według cen z chwili ustalania zachowku.

Przykład:

Spadkodawca 5 lat temu kupił córce mieszkanie w stanie deweloperskim za 200.000 zł. Obecnie cena takiego mieszkania to 300.000 zł. Do zachowku dolicza się 300.000 zł, a nie 200.000 zł.

Jak obliczyć zachowek od nieruchomości?
Ile wynosi zachowek? Co do zasady wysokość zachowku wynosi 1/2 wartości tego co uprawniony odziedziczyłby na mocy ustawy. Od tej zasady jest jednak wyjątek – jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni należy mu się 2/3 wartości tego co dziedziczyłby na mocy ustawy.5 cze 2024

Jak dochodzić zachowku?

Roszczenie o zachowek można dochodzić:

  • drogą ugody,
  • poprzez wytoczenie powództwa przed sądem.

Kiedy nie przysługuje zachowek?

Zachowek nie przysługuje:

  • spadkobiercom wydziedziczonym,
  • osobom uznanym za niegodnych dziedziczenia,
  • małżonkowi w separacji.

Podsumowanie

Obliczanie zachowku od nieruchomości wymaga ustalenia substratu zachowku, uwzględnienia darowizn i zapisów oraz pomnożenia przez odpowiedni udział spadkowy. Warto skonsultować się z prawnikiem, aby uniknąć błędów w obliczeniach.

Zainteresował Cię artykuł Jak obliczyć zachowek od nieruchomości?? Zajrzyj też do kategorii Nieruchomości, znajdziesz tam więcej podobnych treści!

Go up