04/10/2021
Darowizna a testament – podstawowe różnice
Zarówno darowizna, jak i testament pozwalają na bezpłatne przekazanie majątku, jednak różnią się momentem, w którym następuje skutek prawny. Testament wchodzi w życie dopiero po śmierci testatora, natomiast darowizna ma charakter natychmiastowy. To kluczowa różnica, która wpływa na decyzje dotyczące rozporządzania majątkiem.

Czy można odwołać darowiznę lub testament?
Testament można odwołać w dowolnym momencie. Wystarczy jasne oświadczenie woli, np. poprzez przekreślenie dokumentu lub sporządzenie nowego testamentu. W przypadku testamentu notarialnego konieczne jest złożenie odpowiedniego oświadczenia u notariusza.
Darowiznę odwołać jest znacznie trudniej. Możliwe jest to tylko w przypadku rażącej niewdzięczności obdarowanego (np. popełnienia przestępstwa przeciwko darczyńcy). Wymaga to złożenia pisemnego oświadczenia, a w przypadku braku dobrowolnego zwrotu – dochodzenia praw przed sądem.
Wpływ darowizny na masę spadkową
Darowizny dokonane za życia spadkodawcy są doliczane do masy spadkowej. Oznacza to, że ich wartość jest sumowana z pozostałym majątkiem, a następnie dzielona między spadkobierców. Jeśli jeden z nich otrzymał już darowiznę, jego udział w spadku zostanie odpowiednio pomniejszony.
Przykład:
Spadkodawca pozostawił 300 000 zł, a wcześniej podarował synowi samochód wart 100 000 zł. Masa spadkowa wynosi więc 400 000 zł. Córka otrzyma 200 000 zł, a syn tylko 100 000 zł, ponieważ wcześniej dostał już darowiznę.
Darowizna a zachowek
Darowizna nie eliminuje prawa do zachowku. Jeśli uprawniony nie może zaspokoić roszczeń z masy spadkowej, może żądać uzupełnienia zachowku od obdarowanego. Wyjątkiem są darowizny drobne lub dokonane ponad 10 lat przed śmiercią spadkodawcy, jeśli nie dotyczą spadkobierców ani uprawnionych do zachowku.
Koszty darowizny i testamentu
Testament jest znacznie tańszą opcją. Testament własnoręczny nic nie kosztuje, a notarialny – od 50 zł wzwyż. Darowizna wymaga aktu notarialnego, a koszt zależy od wartości przedmiotu darowizny (np. dla mieszkania wartego 300 000 zł to ok. 1010 zł + 0,4% od nadwyżki).

Podatek od darowizny i spadku
Najbliżsi członkowie rodziny (małżonek, dzieci, rodzice itd.) są zwolnieni z podatku od darowizn i spadków, ale muszą zgłosić przysporzenie do urzędu skarbowego, jeśli jego wartość przekracza 9637 zł.
Testament czy darowizna – co wybrać?
Decyzja zależy od indywidualnej sytuacji. Testament jest tańszy i bardziej elastyczny, ale darowizna pozwala na natychmiastowe przekazanie majątku. Warto rozważyć obie opcje, zwłaszcza jeśli planujemy uwzględnić osoby spoza rodziny lub organizacje charytatywne.
FAQ – Najczęstsze pytania
Czy darowizna anuluje testament?
Nie, darowizna nie anuluje testamentu, ale może wpłynąć na podział masy spadkowej.
Czy można zapisać darowiznę w testamencie?
Nie, darowizna musi być dokonana za życia. Testament dotyczy rozporządzeń na wypadek śmierci.
Czy darowizna na rzecz UNICEF jest możliwa?
Tak, zarówno darowiznę, jak i zapis w testamencie można przeznaczyć na cele charytatywne.
Zainteresował Cię artykuł Darowizna a testament – kluczowe różnice i skutki prawne? Zajrzyj też do kategorii Nieruchomości, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
