Czy darowizna odwołuje testament?

Darowizna a testament – kluczowe różnice i skutki prawne

04/10/2021

Rating: 4.71 (1223 votes)

Darowizna a testament – podstawowe różnice

Zarówno darowizna, jak i testament pozwalają na bezpłatne przekazanie majątku, jednak różnią się momentem, w którym następuje skutek prawny. Testament wchodzi w życie dopiero po śmierci testatora, natomiast darowizna ma charakter natychmiastowy. To kluczowa różnica, która wpływa na decyzje dotyczące rozporządzania majątkiem.

Czy darowizna odwołuje testament?
Odwołanie testamentu jest możliwe również poprzez sporządzenie nowego testamentu. W przypadku darowizny zasady są zdecydowanie bardziej rygorystyczne. Odwołanie darowizny – nawet już wykonanej – jest możliwe tylko, jeśli obdarowany dopuścił się względem darczyńcy rażącej niewdzięczności (art. 899 k.c.).

Czy można odwołać darowiznę lub testament?

Testament można odwołać w dowolnym momencie. Wystarczy jasne oświadczenie woli, np. poprzez przekreślenie dokumentu lub sporządzenie nowego testamentu. W przypadku testamentu notarialnego konieczne jest złożenie odpowiedniego oświadczenia u notariusza.

Darowiznę odwołać jest znacznie trudniej. Możliwe jest to tylko w przypadku rażącej niewdzięczności obdarowanego (np. popełnienia przestępstwa przeciwko darczyńcy). Wymaga to złożenia pisemnego oświadczenia, a w przypadku braku dobrowolnego zwrotu – dochodzenia praw przed sądem.

Wpływ darowizny na masę spadkową

Darowizny dokonane za życia spadkodawcy są doliczane do masy spadkowej. Oznacza to, że ich wartość jest sumowana z pozostałym majątkiem, a następnie dzielona między spadkobierców. Jeśli jeden z nich otrzymał już darowiznę, jego udział w spadku zostanie odpowiednio pomniejszony.

Przykład:

Spadkodawca pozostawił 300 000 zł, a wcześniej podarował synowi samochód wart 100 000 zł. Masa spadkowa wynosi więc 400 000 zł. Córka otrzyma 200 000 zł, a syn tylko 100 000 zł, ponieważ wcześniej dostał już darowiznę.

Darowizna a zachowek

Darowizna nie eliminuje prawa do zachowku. Jeśli uprawniony nie może zaspokoić roszczeń z masy spadkowej, może żądać uzupełnienia zachowku od obdarowanego. Wyjątkiem są darowizny drobne lub dokonane ponad 10 lat przed śmiercią spadkodawcy, jeśli nie dotyczą spadkobierców ani uprawnionych do zachowku.

Koszty darowizny i testamentu

Testament jest znacznie tańszą opcją. Testament własnoręczny nic nie kosztuje, a notarialny – od 50 zł wzwyż. Darowizna wymaga aktu notarialnego, a koszt zależy od wartości przedmiotu darowizny (np. dla mieszkania wartego 300 000 zł to ok. 1010 zł + 0,4% od nadwyżki).

Czy darowiznę można zapisać w testamencie?
Oprócz zapisu w testamencie można zdecydować się na umowę darowizny lub umowę dożywocia.

Podatek od darowizny i spadku

Najbliżsi członkowie rodziny (małżonek, dzieci, rodzice itd.) są zwolnieni z podatku od darowizn i spadków, ale muszą zgłosić przysporzenie do urzędu skarbowego, jeśli jego wartość przekracza 9637 zł.

Testament czy darowizna – co wybrać?

Decyzja zależy od indywidualnej sytuacji. Testament jest tańszy i bardziej elastyczny, ale darowizna pozwala na natychmiastowe przekazanie majątku. Warto rozważyć obie opcje, zwłaszcza jeśli planujemy uwzględnić osoby spoza rodziny lub organizacje charytatywne.

FAQ – Najczęstsze pytania

Czy darowizna anuluje testament?
Nie, darowizna nie anuluje testamentu, ale może wpłynąć na podział masy spadkowej.

Czy można zapisać darowiznę w testamencie?
Nie, darowizna musi być dokonana za życia. Testament dotyczy rozporządzeń na wypadek śmierci.

Czy darowizna na rzecz UNICEF jest możliwa?
Tak, zarówno darowiznę, jak i zapis w testamencie można przeznaczyć na cele charytatywne.

Zainteresował Cię artykuł Darowizna a testament – kluczowe różnice i skutki prawne? Zajrzyj też do kategorii Nieruchomości, znajdziesz tam więcej podobnych treści!

Go up